Szlakiem żołnierzy gen. Andersa

Miesiąc maj kojarzy mi się z makami, maki z Monte Casino a te niepodzielnie z dzielną armią gen. Władysława Andersa. Zanim jednak doszło do pierwszych starć z wrogiem, żołnierze Andersa musieli przemierzyć tysiące kilometrów, stąpając po trzech kontynentach, co jeszcze w naszej historii nie miało miejsca.

Na okoliczność majowego wydania gazety, chciałbym państwu przedstawić kilka ze zdjęć z mojej kolekcji, przedstawiających żołnierzy 2 korpusu. Jak wszyscy wiemy najgłośniejszym sukcesem owych żołnierzy była bitwa o Monte Casino, a w rzeczywistości bitwa o Rzym, na którą składały się cztery bitwy w rejonie klasztoru Monte Casino w 1944 r. Była to najcięższa i najbardziej krwawa bitwa jaką stoczyli alianci z niemieckim Wermachtem a 2 korpus odegrał w niej kluczową rolę. Na jej koniec w ruinach klasztoru najpierw zawisła Polska flaga a w samo południe plutonowy Emil Czech odegrał hejnał mariacki. Ogólnie Polacy w całej bitwie przerwali dwie niezwykle istotne linie oporu sił niemieckich: „linię Gustawa” i ” linię Hitlera”, co pozwoliło aliantom na dalszy marsz w celu wyzwalania Europy zachodniej. Generał Anders zmarł w 26 rocznicę rozpoczęcia udanego natarcia na klasztor, 12 maj bowiem jest rocznicą bitwy o Monte Casino, niewielu wie, że również rocznicą śmierci generała. Zanim jednak doszło do pierwszych starć z Wermachtem, żołnierze Andersa przemierzyli potwornie długi szlak i mnóstwo kolejnych okoliczności a wszystko zaczęło się w mieście Buzułuk nad rzeką Samarą po wcześniejszym podpisaniu układu Sikorski – Majski. We wspomnianym mieście w latach 1941 – 1942 mieściła się siedziba dowództwa i sztabu formującej się w ZSRR Armii Polskiej, rekrutującej się spośród zwolnionych z więzień i obozów pracy obywateli polskich. Na początku 1942 roku obszar formowania polskich oddziałów przesunięto do Azji Środkowej. Ciężki klimat i warunki bytowe panujące w Uzbekistanie, doprowadziły, wyczerpanych sowiecką niedolą, ludzi do licznych zachorowań i zgonów. Wielu naszych rodaków pozostało tu do końca wojny, gdyż zanim wyzdrowieli, na skutek pogarszających się stosunków polsko – radzieckich armii Andersa już tam nie było. ZSRR opuściło prawie 80 tys. wojskowych i 36 tys. cywili w tym ok. 12 tysięcy dzieci, dla których utworzono obozy przejściowe w Iranie, zapewne ratując im życie. Mieli tam bowiem zapewnioną opiekę medyczną i racje żywnościowe. Ci którzy pozostali w Uzbekistanie musieli radzić sobie sami. Następnym etapem był Irak, skąd część wojska ewakuowano do Wielkiej Brytanii, gdzie uzupełnili szeregi stacjonujących tam jednostek. Następnym etapem żołnierzy Andersa była Syria i Palestyna, to właśnie tu w lipcu 1943 r. decyzją Naczelnego Wodza z Armii Polskiej na Wchodzie wydzielono 2 Korpus Polski, w skład którego wchodziła słynna Brygada Strzelców Karpackich utworzona już w kwietniu 1940 r. w Syrii. Brygada wsławiła się w obronie twierdzy Tobruk oraz w bitwie pod Ain el – Ghazala, gdzie licząc ok. 3000 żołnierzy wzięła do niewoli ok. 1700 Włochów i Niemców tracąc przy tym 23 zabitych żołnierzy, brygada była również krótko w Egipcie czekając na przerzut do Palestyny i zdaje się, że żołnierze właśnie tej brygady są na załączonych zdjęciach.

Krystian Reszczyński

przez Jacek

Reklama

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.